Dokonanie darowizny może mieć wpływ na powstanie roszczenia o zachowek. Wszystko zależy od tego jak duża jest darowizna, kiedy została dokonana i na czyją rzecz.

Z opisu sprawy wynika, że  darowizny dokonanej na rzecz krewnych z Białej Podlaskiej  nie można wziąć pod uwagę przy wyliczaniu zachowku, bo od jej dokonania upłynęło już więcej niż 10 lat.

 

Zachowek jest pewnym „minimum” jakie powinien otrzymać bliski krewny zmarłego ( np. dziecko lub małżonek). Spadkodawca można rozdać cały swój majątek poprzez dokonanie darowizn za życia lub poprzez odpowiedni zapis  testamentu.

Może się więc okazać, że  dzieci lub małżonek zmarłego nie dostaną nic z jego majątku. Ustawodawca uznał, że taka sytuacja jest nie do przyjęcia, że bliska rodzina powinna  otrzymać pewne „minimum”. Jeśli to minimum nie zostało osiągnięte, to bliska rodzina możne wystąpić z żądaniem wypłacenie zachowku. Takie roszczenie przysługuje im wobec osoby wyznaczonej na spadkobiercę. Jeśli mimo to nie mogą uzyskać „minimum” wynikającego z przepisów o zachowku, to mogą wystąpić z roszczeniem o zapłatę wobec osób, które za życia spadkodawcy otrzymały od niego darowizny. Jednak ustawodawca przewidział tu pewne ograniczenia.

Zgodnie z art. 994 kodeksu cywilnego przy obliczaniu wysokości zachowku nie dolicza się do spadku wartości drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych np. prezentów urodzinowych.  Nie dolicza się także wartości darowizn dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od chwili otwarcia spadku, ale tylko wtedy, gdy obdarowany  nie jest spadkobiercą  albo uprawnionym do zachowku. Natomiast darowizny dokonane na rzecz spadkobierców bądź osób uprawnionych do zachowku zawsze dolicza się do spadku, niezależnie od tego kiedy  ich dokonano (wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 1 czerwca (sygn. akt I ACa 285/04).

 

Zatem należałby się zastanowić przede wszystkim czy jako spadkobierca swojego ojca otrzymał Pan „minimum” przewidziane przez kodeks cywilny. Należałby wyliczyć wielkość zachowku, a wielkość tego zachowku zależy od wielkości majątku jaki miał ojciec.

Zachęcam do zapoznania się z poradą „Wyliczenie zachowku” zamieszczoną na stronie http://www.poradaprawna.pl/porady/wyliczenie-zachowku,231053.html

 

Trzeba jednak podkreśli, że darowizna majątku ojca dokonana w latach 80-tych na rzecz kuzynki ojca nie będzie brana pod uwagą przy obliczaniu Pana zachowku. W art. 994 § 1  kodeksu cywilnego stwierdzono, że „Przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób nie będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku”.

Jeśli ciotka nie jest spadkobiercą (np. ustanowionym w testamencie przez ojca), to ta darowizna w ogóle nie będzie brana pod uwagę przy wyliczaniu wysokości Pana zachowku, ponieważ upłynęło już zbyt wiele czasu. 

 
JM