Strefa klienta
Pomoc

Czy jako wnuczek zmarłej mam prawo do spadku?

Drukuj Wyślij znajomemu

Pytanie:

Mojej mamy mama zmarła półtora roku temu. Na rozprawie sądowej moja mama zrzekła się praw co do majątku na rzecz swojego brata. W skład majątku wchodzi dom i działka. Czy ja jako syn a wnuczek po zmarłej mam prawo do zachowku. Nadmieniam, że w Sądzie żadnego oświadczenia nie składałem. A może mam prawo do połowy majątku za to, że mama nie wzięła? Miałem wtedy 17 lat, a teraz mam 19 lat. Moja mama była dobroduszna, a mój wujek teraz podskakuje.

Odpowiedź:

Nie wiem jakie dokładnie oświadczenie złożyła Pańska mama w sądzie. Jeśli odrzuciła spadek, to w jej miejsce jako spadkobierca wszedł Pan. Jeśli natomiast nie odrzuciła spadku, tylko złożyła oświadczenie, iż chce żeby podzielić majątek spadkowy w ten sposób, aby całość tego majątku przejął brat, to nie przysługuje Panu żadne prawo do majątku zmarłej, ani też żaden zachowek.
Zgodnie z art. 1020 kodeksu cywilnego Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku”.
Zgodnie z art. 931 kodeksu cywilnego:
„ § 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
§ 2. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych”.
Jeśli Pana mama odrzuciła spadek, to jest traktowana tak jakby zmarła i w jej miejsce jako spadkobiercy wchodzą jej dzieci (zstępni), czyli Pan i ewentualnie Pana rodzeństwo (zaznaczam to, ponieważ z opisu sprawy nie wynika, czy ma Pan braci lub siostry).
Jeśli nie ma Pan rodzeństwa, to cały udział w spadku jaki przypadałby mamie, teraz przypada Panu – wynika to z przepisów kodeksu cywilnego  i może się Pan – w takiej sytuacji – starać o wydanie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, a następnie wpisać się do księgi wieczystej nieruchomości (np. domu czy mieszkania) jeśli zmarła pozostawiła taki majątek. Ma Pan też prawo do rzeczy ruchomych zmarłej (np. meble, sprzęt gospodarstwa domowego), jak też do pieniędzy pozostawionych przez zmarłą i może się Pan w tym zakresie domagać rozliczenia od wujka.
Jak już zaznaczyłem wcześniej z treści pytania nie wynika, jakie dokładnie oświadczenie zostało złożone, więc nie można założyć, iż z całą pewnością jest Pan spadkobierca. Trzeba najpierw sprawdzić dokumenty w sądzie – czego dokładnie dotyczyło postępowanie sądowe.
  
Trzeba zwrócić uwagę, że mama mogła odrzucić spadek również w imieniu swoich małoletnich dzieci, ale potrzebowała na to zgody sądu rodzinnego. Z art. 101 § 3 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego wynika, że rodzice nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu. Do takich czynności - jak się powszechnie przyjmuje - należy odrzucenie spadku w imieniu dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską rodziców. Czynność prawna dokonana bez zezwolenia, o którym mowa, jest nieważna i nie może być konwalidowana przez uzyskanie późniejszego zatwierdzenia sądu (uchwała Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 24.6.1961 r., sygn. akt I CO 16/61, OSNCP, Nr 9/1963, poz. 187).
Jeśli mama postarała się o taką zgodę w sądzie rodzinnym i oświadczyła, że odrzuca spadek również w imieniu swoich dzieci, to nie jest Pan spadkobiercą i nie przysługują Panu żadne prawa do zachowku.
Podobnie jest w sytuacji, gdy mama nie odrzuciła spadku, ale oświadczyła na sprawie w sądzie, że chce aby cały majątek spadkowy został podzielony w ten sposób, żeby w całości przejął go brat. Wówczas formalnie jest spadkobiercą i np. odpowiada za ewentualne długi pozostawione przez Pana babcie, ale w praktyce nie ma żadnego majątku. Nie może się też domagać żadnego zachowku. W takim przypadku nie jest Pan w żaden sposób uprawniony do spadku.
 
Podkreślam, że trzeba dokładnie sprawdzić czego dotyczyło postępowanie w sądzie – czy była to sprawa o stwierdzenie nabycia spadku, czy też o podział majątku. Trzeba sprawdzić jakie dokładnie oświadczenie złożyła Pana mama i jakie zapadło w tej sprawie orzeczenie. 

Hasła:

spadek, odrzucenie spadku, adwokat, odrzucenie, prawnik, poradnictwo prawne, porady prawne, porady prawnicze, porada prawna

Data odpowiedzi:

01-02-2011r.

Działy prawa:

Cywilne Spadkowe

Numer porady:

231679

Podobne:

Mojej koleżance zmarła mama która wczesniej zaciągneła pożyczke w bahku. Kredyt częsciowo został spłacony a częściowo nie. Mama nie miała majątku. Mieszkała w komunalnym. Moja koleżnka więc złożyła wniosek w sądzie o odrzucenie spadku. Ma nieletnią córke 10 letnią. Czy w jej imieniu też powinna złożyć wniosek o odzrucenie spadku…

Pokaż

Mój dziadek pochodził z Białej Podlaskiej. Miał jakies udziały w majątku rodzinnym pozostawionym po rodzicach. Miał też dwóch braci. Gdy się ożenił to przeprowadził się w nasze łódzkie strony.Majątkiem na podlasiu nieintersował się. Potem dziadek umarł. Po 10 latach od jego smierci przyjechała jakaś ciotka do nas, przypuszczam że może…

Pokaż